این یعنی خیلی چی‌ها…

آدم ِدیگه… یه مدت هست، یه مدت نیست… اینطوریا دیگه

شبانه‌ها باکلاس تر شده،  می‌تونید از این به بعد به سایت شبانه‌‌ها سر بزنید وعضو فید سایت شبانه‌ها شید…

پ.ن1: شبانه‌ها روشن شد. چون دلم روشنه و شب‌هام…

پ.ن2:اگه عضو فید شبانه‌ها هستید (یا نیستید)، فقط از این آدرس استفاده کنید.

ذوب شده

نوشته: عباس معروفی

ناشر: ققنوس- زمستان 1388

به گفته عباس معروفی، این کتاب، نخستین رمان اوست که در پاییز 1362 از خیال‌ها و خاطرات او از فضایی که در آنجا زیسته و نفس کشیده، نوشته شده است. رمانی که بعد از بیست و شش سال چاپ شده‌ و به دست خوانندگان رسیده‌است.

ذوب شده، داستان نویسنده‌ای است که زیر بازجویی و شکنجه ناچار به قصه پردازی شده و آن‌گاه در قصه‌های خودش گم می‌شود. ناصر اسفاری که بی هیچ اتهام و مدرکی بازداشت می‌شود و مورد شکنجه و بازجویی قرار می‌گیرد.

معروفی در این کتاب توصیفی بسیار زیبا از فضای زندان، شکنجه‌ها، زندانیان، بازجوها و حتی فضای ایران قبل از انقلاب و بعد از انقلاب داشته، تا حدی که در بسیاری از توصیفاتی که از شکنجه‌ها داشته، خواننده نیز همپای ناصر اسفاری شکنجه را حس می‌کند.

“اتاق بوی آب گندیده‌ی شکم غریق باد کرده می‌داد و اسفاری مثل جنازه‌ی مومیایی شده‌ای که از کف دریا بیرونش آورده باشند، گوشه اتاق مچاله شده بود و گریه می‌کرد. نمی‌دانست از تهی شدگی گریه می‌کند یا از درد. یکباره ته دلش خالی می‌شد و گریه می‌آمد، می‌آمد، می‎آمد، بدنش را کرخ می‌کرد، یخ می‌کرد، و مزه تلخ و مهٌوع دهنش، آزارش می‌داد. انگار در ساحل دریایی کف کرده ایستاده که همه‌ی ماهی‌هاش مرده و گندید‌اند، و باد بوی نعش را شلاق‌کش می‌آورد توی بینی اسفاری و او چاره‌ای ندارد جز نفس کشیدن.”

برای کسی که شاهکارهای دیگری از عباس معروفی همچون؛ سمفونی مردگان، سال بلوا، فریدون سه پسر داشت و …  را خوانده است، این کتاب به عنوان نخستین رمان معروفی بسیار موفق جلوه می‌کند.

“همه چیز مسخره است. زندگی از دید من یک ساختمان کلنگی است که به هر جاش نگاه کنی چیزی در حال فرو ریختن است. می‌دانی ماریا، یک بار برای خرج بیمارستان دخترم که سینه پهلو کرده بود از برادرم هزار و دویست تومان قرض گرفتم. یکی دو ماه گذشت اما وضعم طوری نبود که بتوانم پولش را بدهم. با این حقوق معلمی… ناراحت بودم. بهش گفتم می‌خواهی هزار و دویست تومان کتاب بهت بدهم؟ گفت باشد. همان روز عصر آمد خانه. جلو زنم… می دانی… هیچی چیزی اینقدر مرا نشکسته بود. کتاب‌هایی که دانه دانه جمع کرده‌بودم، با هر کدامشان خاطره‌ای… آمد سوا کرد، یک سری کتاب خوب سوا کرد و برد. آن وقت، بی‌حساب شدیم.”

این کتاب در تیراژ کمی چاپ شد(5 هزار نسخه) و بنا به دلایلی در عصر همان روی که منتشر شده‌ مجوزش باطل و از بسیاری از کتاب فروشی‌ها جمع آوردی شده‌است. این رمان را نشر گردون در برلین دوباره چاپ کرده البته بودن آن 35 اصلاحیه‌ای که بر ذوب شده‌ی چاپ داخل کشور متحمل شده‌است.

پ.ن: این پست اول اینجا منتشر شده؛ یه وبلاگ گروهی که به معرفی و نقد کتاب، مجله، مقاله و اینا می‌پردازه. منم جزو بنیانگذارانش ‌ام …

امروز برای چندمین بار“سمفونی مردگان” رو خوندم… یه وضعی‌ام الان… هیشکی متوجه نیست و نمی‌شه حال منو… زندگی کردم با آیدین، سورمه، اورهان، آیدا، یوسف و حتی ایاز و پدر و …. آه

پ.ن1 : قسمت آخر شعر “گاهی اندیشیده‌ام که شاید سنگ حق دارد، باز می‌گویم: نه!…” از کتاب “زندگی می‌گوید: اما باید زیست، باید زیست، باید زیست…” از مهدی اخوان ثالث.

پ.ن2 : سعی می‌کنم… ولی نمی‌دونم که چی … کاش زمان متوقف شه. کاش بشه تو زمان سفر کرد. کاش بشه برگشت به گذشته و دوباره زندگی رو ادامه داد. کاش دیگه هیچ کاشی نباشه…

پس بهم نزدیک نشید، چون حالم از همتون بهم می‌خوره. موجودات کثیف.

با صدای ماشینی که از دور می‌یاد و دورتر هم می‌شه، می‌رم به زمان‌های دور. سعی می‌کنم به خاطر بیارم دقیقا 3 سال پیش همین موقع کجا بودم، چیکار می‌کردم و به چی فکر می‌کردم. امید داشتم یا نه، ذوق و شوق چطور، اتاقم مرتب بود، ذهنم چی … 3 سال پیش هم قطعا همین جا بودم؛ دکور اتاقم فرق داشت ولی اتاقم همین جا بود؛ از 14 سال پیش. یاد خاطرات و اتفاقات زجرآوری می‌افتم. مسئله‌ی غیر قابل درکی تو زندگیم بود اون موقع که تا همین الان غیر قابل درک باقی مونده. یاد رفتن ناگهانی کسی می‌افتم که هم تختی‌ام بود. سعی می‌کنم خودمو بکشم بیرون از این تفکرات؛ از فکر کردن به 3 سال پیش کذایی…

تو تاریکی می‌تونم تشخیص بدم، چیزی که از توی کیفم دیده می‌شه لیوانمه. لیوانی که تقریبا 9 سالِ همه جا با منِ. یه لیوان پلاستیکی به رنگ آبی آسمانی و خیلی خوش فرم. به جاهایی فکر می‌کنم که لیوانم هم همراهم بوده. همه‌ی مسافرت‌ها از 9 سال پیش، همه‌ی شبای رصدی، مدرسه، دانشگاه، همه‌ی تنهایی‌ها؛ تنهایی راه رفتن‌ها، فکر کردن‌ها و… لیوانم تقریبا از همه‌ی زندگی من خبر داره، خیلی هم خوب تو این همه سال باهام بوده و درکم کرده…

نگاهش می‎کنم تو تاریکی که تقریبا به رنگ طوسی به نظر می‌یاد. خم می‌شم و از توی کیفم برمی‌دارمش. بدنه‌ی صافی داره، لمسش می‌کنم و دراز می‌کشم. لیوان آبی‌ام رو می‌ذارم روی قلبم. من تنهام؛ نه، یه لیوان با وفا دارم که همیشه پیشم بوده و دوستم داشته.

سعی می‌کنم به مفهوم خوشبختی فکر کنم…

“دیوار – ژان پل سارتر – ترجمه صادق هدایت”

“شاید از خبر مرگ من، کنشا به گریه می‌افتاد و ماه‌ها از زندگی‌اش بیزار می‌شد. ولی با وجود همه این‌ها من بودم که می‌مردم. به یاد چشم‌های قشنگ گیرنده‌اش افتادم. وقتی که به من نگاه می‌کرد، چیزی از او به من سرایت می‌کرد. اما فکر می‌کردم که این موضوع هم خاتمه یافته و اگر حالا او به من می‌نگریست نگاهش در خودش می‌ماند و به من تاثیری نداشت. من تنها بودم.”

پابلو، ژان و توم هر یک به دلیلی محکوم به اعدام می‌شوند. داستان به زیبایی شرح حال این سه اعدامی را در ساعات پایانی زندگی‍شان شرح می‌دهد. ژان و توم بسیار مشوش و بی‌تابند اما پابلو بر خلاف آنها بی تفاوت و آرام می‌نماید و حتی از بی قراری آنها خشمگین می‌گردد. اما این تفاوت در واکنش پابلو و دو تن دیگر به مرگ در طرز نگرش پابلو و آن‌هاست. توم و ژان دو انسان معمولی و هدفمند و پر آرزویند اما پابلو یک انسان پوچگراست، که  تا حدی یادآور  شخصیت مرسو در “بیگانه” آلبر کامو می‌باشد.

“نه می‌توانستم نسبت به دیگران رحیم باشم و نه نسبت به خودم.”

پابلو هر چقدر به مرگ نزدیک‌تر می‌شود آرام‌تر و بی‌علاقه‌تر، حتی نسبت به دوستان نزدیکش می‌شود، این در حالی است که دو نفر دیگر واکنشی کاملا طبیعی به مرگ داشته و رفته رفته مضطرب و پریشان‌تر می‌شوند.

“در وضعی که بودم اگر می‌آمدند و به من می‌گفتند که می‌توانم دل راحت به خانه بروم و زندگی‌ام مصون خواهد بود، این هم از خونسردی من نمی‌کاست. وقتی که آدم خیال موهوم ابدیت را از دست داده، چند ساعت و یا چند سال انتظار فرقی نمی‌کند. من به هیچ چیز علاقه نداشتم، از طرفی نیز آرام بودم. اما این آرامش موحشی بود، به علت جسم، با چشم‌های تن می‌دیدم و با گوش‌هایش می‌شنیدم اما آن جسم دیگر من نبودم.”

و غافلگیری پایانی داستان که بعد از شرح حال و احساسات زیبای این سه تن به وقوع می‌پیوندد، داستان را در اوج به اتمام می‌رساند و خواننده را وادار به تفکری دو چندان راجع به داستان می‌کند.

“این دو نفر با وجود تزئینات براق و تازیانه و چکمه باز  آدم‌هایی بودند که می‌مردند، کمی بعد از من، اما نه خیلی بعد از من.”

هم چنین ترجمه زیبای صادق هدایت از این داستان کوتاه، “دیوار” را به یکی از آثار کوتاه شناخته شده از ژان پل سارتر در ایران تبدیل کرده است.

]]> http://eliafen.wordpress.com/2010/05/03/%d8%b7%d9%84%d8%b3%d9%85/feed/ 0 eliafen